🎵 Wat zijn Popcorn Oldies?
Popcorn is geen muziekgenre in de strikte zin zoals rock-'n-roll, soul of rhythm & blues. Het is vooral een dans- en luisterstijl die ontstond rond Belgische clubs en danszalen, waarbij dj's bepaalde Amerikaanse singles uit de jaren 1950 en 1960 ontdekten en op een heel specifieke manier presenteerden.
De muziek heeft vaak:
een middelhoog tempo
een sterk en herkenbaar ritme
veel soul- en R&B-invloeden
melancholische of romantische melodieën
opvallende blazers, strijkers of piano
soms een donkere, mysterieuze sfeer
vaak een nummer dat nét buiten de gebruikelijke hitlijsten viel.
Een belangrijk kenmerk is dat het gevoel en de dansbaarheid belangrijker zijn dan de oorspronkelijke hitstatus van een plaat..
🇧🇪 De Belgische oorsprong
Popcorn is sterk verbonden met de Belgische danszaal- en clubcultuur..
Een belangrijke plaats in de geschiedenis is The Groove in de omgeving van Antwerpen. Later werd vooral de club Popcorn in Vrasene beroemd. Daar ontwikkelde zich een zeer specifieke manier van dansen en platen draaien.
De Belgische dj's gingen op zoek naar Amerikaanse singles die in de Verenigde Staten soms nauwelijks bekend waren. Veel van deze platen waren afkomstig van kleine labels en waren moeilijk te vinden.
Daardoor ontstond een enorme verzameling zeldzame 45-toerenplaten.
📻 Waar komt de naam "Popcorn" vandaan?
De naam wordt vooral verbonden met de club Popcorn in Vrasene, waar deze muziekstijl enorm populair werd.
De term "Popcorn" ging vervolgens niet alleen de naam van de club betekenen, maar ook de specifieke muziekstijl en danscultuur die daar omheen ontstond.
🕺 Hoe wordt erop gedanst?
Dat is misschien wel het meest bijzondere onderdeel.
Popcorn wordt meestal niet zo wild gedanst als rock-'n-roll.
De dans is vaak:
rustig
gecontroleerd
ritmisch
dicht bij de vloer
met kleine voetbewegingen
sterk gericht op het ritme van de bas en drums
De danser probeert als het ware in de groove van de plaat te komen.
Daarom kunnen nummers die op papier niet bijzonder dansbaar lijken, in een Popcorn-club juist enorm goed werken.
🎷 Welke muziek hoort bij Popcorn?
Popcorn is een soort muzikale smeltkroes.
Je kunt onder andere invloeden tegenkomen uit:
Rhythm & Blues
Veel Popcorn-platen komen uit de Amerikaanse R&B.
Denk aan artiesten uit de jaren '50 en '60 met een stevige beat en soulvolle zang.
Soul
Soul is enorm belangrijk binnen Popcorn.
Vooral Northern Soul-achtige singles, vroege soul en obscure soulplaten worden veel gedraaid.
Doo-wop
Ook doo-wop komt regelmatig voorbij, vooral wanneer de plaat een wat melancholische of dansbare sfeer heeft.
Rock-'n-roll
Niet alle rock-'n-roll past binnen Popcorn, maar sommige tragere en ritmische rock-'n-rollsingles worden wel degelijk als Popcorn gedraaid.
Jazz en Rhythm & Blues
Sommige platen hebben duidelijke jazzinvloeden, bijvoorbeeld door blazers, piano of arrangementen.
Latin
Ook latinritmes zijn af en toe terug te vinden in de Popcornscene.
⏱️ De typische snelheid
Een typische Popcorn-plaat zit vaak ergens rond een middelhoog danstempo.
Maar er bestaat geen vaste BPM-regel.
Dat is belangrijk:
Popcorn gaat niet simpelweg over snelheid.
Een nummer kan oorspronkelijk bijvoorbeeld een uptempo R&B-plaat zijn, maar door de manier waarop de Belgische dj's het nummer afspeelden, bijvoorbeeld op een andere snelheid, kon het een heel andere dansbare sfeer krijgen.
💿 De 45-toerenplaat is ontzettend belangrijk
Popcorn is sterk verbonden met vinyl.
Voor verzamelaars zijn vooral originele Amerikaanse en Britse singles interessant.
Veel verzamelaars zoeken:
originele 45's
kleine platenlabels
promo's
obscure artiesten
alternatieve versies
zeldzame persingen
platen met bijzondere B-kanten
Sommige Popcorn-platen zijn tegenwoordig zeer gewild bij verzamelaars.
🔎 Waarom zijn sommige Popcorn-platen zo onbekend?
Dat heeft te maken met de manier waarop Popcorn-dj's muziek ontdekten.
Een plaat hoefde geen grote Amerikaanse hit te zijn.
Sterker nog:
een vergeten B-kant kon soms belangrijker worden dan de A-kant.
Dj's zochten in platenwinkels, tweedehandszaken en collecties naar singles die een bepaalde groove hadden.
Daardoor werd een nummer dat in Amerika vrijwel niemand meer kende in België een dansvloervuller.
🎤 Artiesten en platen
Er is niet één officiële lijst van Popcorn-artiesten. Toch kom je in Popcorncollecties veel artiesten tegen uit de wereld van:
R&B
soul
doo-wop
early soul
jazz
blues
rock-'n-roll
Voorbeelden van artiesten die in verzamelingen en playlists rond Belgische Popcorn kunnen voorkomen zijn onder meer:
The Marvelettes, Jackie Wilson, Sam Cooke, Bobby Bland, Jimmy McCracklin, Little Willie John, Don Covay, The Platters en talloze minder bekende artiesten.
Maar let op: een artiest is niet automatisch een Popcorn-artiest omdat één plaat ervan in de Popcornscene wordt gedraaid.
Dat is een belangrijk onderscheid.
🎧 Popcorn versus Northern Soul
Deze twee worden regelmatig door elkaar gehaald.
Popcorn Northern Soul
Sterk Belgisch Vooral Britse scene
Vaak middentempo Vaak sneller
Veel R&B Veel soul
Melancholisch Vaak energiek
Kleine, subtiele dansbewegingen Snelle dansstijl
Veel obscure singles Veel obscure singles
Sterke clubcultuur Sterke clubcultuur
Er is wel degelijk veel overlap.
Een Northern Soul-liefhebber kan dus heel gemakkelijk Popcorn waarderen.
🇧🇪 Waarom is België zo belangrijk?
België heeft een bijzondere geschiedenis met Amerikaanse zwarte muziek.
In de jaren '50 en '60 waren er Belgische jongeren en muziekliefhebbers die zich sterk aangetrokken voelden tot:
R&B → rock-'n-roll → soul → obscure Amerikaanse singles.
Danszalen en clubs werden belangrijke plaatsen om deze muziek te ontdekken.
De Popcornscene ontwikkelde uiteindelijk een eigen identiteit die internationaal behoorlijk uniek is.
🌙 De sfeer van Popcorn
Als je Popcorn in één gevoel zou moeten omschrijven:
nachtelijk, romantisch, soulvol, dansbaar en een beetje mysterieus.
Veel Popcornplaten hebben een melancholische ondertoon.
Je krijgt soms het gevoel van:
🌃 een nachtelijke danszaal
💿 een krakende 45-toerenplaat
🎷 warme saxofoon
❤️ romantische zang
🕺 langzaam dansende mensen
🚬 een ouderwetse nachtclub-sfeer
Dat is precies waarom Popcorn zo goed werkt op een gespecialiseerde radioshow.
Popcorn Oldies in Rotterdam
Tiki's bar in het centrum van Rotterdam is een cocktailbar waar regelmatig popcorn oldies te horen zijn. Een absolute aanrader voor liefhebbers van dit muziekgenre om eens langs te gaan.
Popcorn City
🎙️ Wat is Popcorn City?
Popcorn City is een radioprogramma dat zich richt op de typische Belgische Popcorn Oldies: vooral obscure soul-, rhythm-and-blues-, ska- en popplaten uit ongeveer de late jaren 50 en vroege jaren 60. Het programma draait niet simpelweg "oude muziek", maar juist platen met die herkenbare midtempo popcornbeat waarop de karakteristieke popcorn-dans wordt uitgevoerd.
De bezieler en presentator is Jan Van Deyck. Het programma werd door de jaren heen door verschillende Belgische en Nederlandse lokale en internetzenders uitgezonden. Rond 2009 was er bijvoorbeeld al sprake van honderden afleveringen.
🇧🇪 De link met de Belgische popcorncultuur
De naam Popcorn City is eigenlijk alleen goed te begrijpen wanneer je de geschiedenis van de Belgische popcorn kent.
In 1969 werd in Vrasene, bij Antwerpen, een dancing geopend die uiteindelijk Dancing Popcorn ging heten. DJ's draaiden er allerlei obscure soul- en R&B-platen waarop een bijzondere langzame, swingende dansstijl ontstond. De naam kwam van James Browns nummer "The Popcorn".
De muziek was vaak afkomstig van kleine Amerikaanse labels en artiesten die nauwelijks bekend waren bij het grote publiek. Juist dát maakte de platen interessant voor de popcornliefhebbers.
💿 Wat hoor je in Popcorn City?
Een typische uitzending kan een zeer bijzondere mix bevatten van:
obscure Amerikaanse soul
rhythm & blues
early soul
ska
Motown
girl groups
latin-invloeden
highschool rock & roll
instrumentals
Franse, Italiaanse en Britse pop
enkele bekende nummers die inmiddels tot de popcornklassiekers behoren
Een oude playlist van Popcorn City bevatte bijvoorbeeld Mary Wells, Timi Yuro, Roland Alphonso, The Champs, Terry Stafford, Jimmy James & The Vagabonds en verschillende veel minder bekende artiesten.
Dat maakt Popcorn ook zo interessant voor verzamelaars: een nummer hoeft helemaal geen grote hit te zijn geweest om een popcornklassieker te worden.
🕺 Popcorn is ook een dans
Een belangrijk verschil met bijvoorbeeld Northern Soul is het tempo.
Northern Soul staat bekend om snelle, energieke dansmuziek. Belgische popcorn is doorgaans langzamer en eleganter, met een soort combinatie van soul swing, cha-cha-cha, mambo en jive.
Daarom draait het bij Popcorn City niet alleen om luisteren. De muziek is oorspronkelijk bedoeld om op te dansen.